A Masterly Hand / Scientia Artis 9

35 Peter te Poel 1 34 van R. Didier samenhangen met de opbloei tegen het einde van de middel­ eeuwen van ateliers in de ‘secundaire cent ra’. 60 O m de hier aanwezige kunst- werken – ter plaatse gemaakt of niet – wezenlijk naar waarde te kunnen schat- ten, zal men volgens Didier vooral bekend moeten zijn met de situatie in een belangrijk centrum als Luik, waarvan het gebied van de beide Limburgen afhankelijk was. Nieuwdorp maakt bezwaar tegen deze overheersende rol van Lu ik. 61 Hi j vraagt zich af waarom Limburgse steden op artistiek vlak nauwe- lijks of niet zouden hebben gepresteerd. Beroemde kunstenaars waren toch ook in kleinere steden actief? Naast de Meester van Elsloo komt in de catalogus van Sint-Truiden een naam van een andere beeldsnijder veelvuldig voor, name- lijk Jan van Steffeswert, die dankzij zijn gesigneerde werk bij zijn echte naam bekend is. Over deze beeldsnijder die in Maastricht werkte en woonde, is inmiddels veel geweten. In het jaar 2000 vond er rond hem een grote ­ overzichtstentoonstelling plaats in het Bonnefantenmuseum te Maastric ht. 62 De Meester van Elsloo en Jan van Steffeswert domineren ook het inventaris- gedeelte van de catalogus van Sint-Truide n, een o plijsting van het laatmiddel- eeuwse beeldenbestand in Belgisch Limbu rg. 63 De ze inventaris met uitgebreid fotografisch materiaal betekende een beduidende aanzet tot de ontsluiting van het hier aanwezige laatgotische beeldenpatrimonium. Zo werd een schat aan onbekende middeleeuwse beelden aan het licht gebracht, waaronder ruim dertig werken die bij de Meester van Elsloo aansluiting vonden. Nieuwe toeschrijvingen Bij de tentoonstelling in Sint-Truiden maakte een indrukwekkende manshoge geharnaste figuur, de ‘Liverpool Knight’, zijn debuut (afb. 7.1). Het beeld dat de Walker Art Gallery in Liverpool in 1963 aankocht, werd in Sint-Truiden voor het eerst met het label ‘Meester van Elsloo’ tentoongesteld, zoals in de catalogus voldaan wordt opgemer kt. 64 Na ast deze ‘Liverpool Knight’ werden in Engeland nog meer nieuwe beelden ontdekt, zoals een Johannes de Evangelist die het Victoria and Albert Museum in Londen in 1990 aankocht (afb. 1.28 ). 65 Conservator P. Williamson meldt dat het beeld net te laat zijn intrede deed in de Londense collectie om nog in de tentoonstelling van Sint-Truiden te worden opgenomen. Het werk vertoont nauwe verwantschap met een Apostel in de kerk van Bree (afb. 6.33) en Williamson vermoedt dat beide werken uit het- zelfde atelier voortkomen. Verder worden parallellen gezien met de beelden van Christus en drie apostelen in Utrecht, evenals met een Andreasbeeld in het Cleveland Museum of A rt. 66 Wi lliamson denkt bij de toeschrijving van al deze werken aan ‘a relatively small workshop centred on Roermond’ die wellicht door het omliggende gebied rondtr ok. 67 Vo lgens hem gaat het om een recht- streeks met de Meester van Elsloo verbonden beeldsnijder die omstreeks 1520 werkzaam was. Of deze beelden oorspronkelijk op een apostelbalk of in een retabel stonden opgesteld, is volgens Williamson niet duidelijk. Maar aange- zien de productie van dit atelier vermoedelijk nogal aanzienlijk moet zijn geweest, neemt hij aan dat de werken uit verschillende ensembles stammen die uiteenvielen en verspreid zijn geraakt. Nog een werk uit de Londense collectie dat Williamson met de Meester van Elsloo in ­verband brengt, is een Ursula ( afb. 1.29 ). 68 Het beeld vertoont verwantschap met een Barbarafiguur in de 1.28 Afb. 1.28 Johannes de Evangelist, Londen, Victoria and Albert Museum, inv. A.1-1990