A Masterly Hand / Scientia Artis 9

tegelijkertijd zijn ontstaan. De beelden van Maria en Johannes worden overi- gens in een aantal publicaties aan een Nederrijns atelier toegeschreven en ­ vroeger – omstreeks 1530 – gedateerd dan de apostelba lk. 93 Er is nog een andere reden om sceptisch te zijn: het geheel van apostelbalk en Calvariegroep werd bij een grondige restauratie in 1886 door de Keulse restaurator Richard Moest gereconstrueerd. Bovendien werden toen elementen aan de balk toegevoegd, zoals een alliantiewap en. 94 H oe het ook zij, er zitten zodanig veel haken en ogen aan de toeschrijving en aan het jaartal 1545, dat het niet verantwoord is om deze nog langer te handhaven. Het jaartal 1545, door Lemmens en De Werd gehanteerd om er de werkzame periode van het atelier mee aan te geven, blijkt voor het verdere onderzoek als ijkdatum niet meer geloofwaardig. Het spoor bijster De pogingen om meer grip te krijgen op het Elsloofenomeen hebben tot de huidige ingewikkelde problematiek geleid. Door het ontbreken van concrete informatie moest het onderzoek telkens weer terugvallen op de stijlkritische methode, waarvan bekend is dat het oog bij het toeschrijven graag achter de wensen aan gaat. Zo gaat de Meester van Elsloo sinds 1992 door het leven als ‘ le Maître des Sts. Annes d’Elsloo/Amsterdam’ en wordt de Maria met Kind uit de Sint-Jacobskerk in Luik samen met een groot aantal andere belangrijke werken niet meer aan de Meester van Elsloo gekoppeld, maar aan ‘le Maître du Christ de Be ek’. 95 Aa ngezien over de ‘Meester van de Christus van Beek’ wordt gesproken en niet meer over de ‘Meester van de Beekse Calvarie’, is niet duidelijk aan welke noodnaam de beelden van Maria en Johannes in Beek worden verbonden. Andere gebruikte termen zijn ‘Atelier de Neeroeteren’ en ‘Maître de Siersdo rf ’. 96 De ze voorbeelden tonen aan hoe nog meer onduide- lijkheid werd geschapen, waardoor men het spoor steeds meer bijster raakt. Gezien de toenemende complexiteit is het de hoogste tijd om duidelijkheid te creëren in de Elslooproblematiek. De doodlopende weg die het kunsthistorisch onderzoek is ingeslagen, heeft de interdisciplinaire werkgroep ertoe aangezet 1.32 Afb. 1.32 Apostelbalk met Calvarie, Barmen, Sint-Martinuskerk