A Masterly Hand / Scientia Artis 9

313 Famke Peters 17 312 In september 1861 richt de Commissie zich tot beeldhouwer-restaurateur Jean François Malfait, die werkzaam was in Brussel en vooral gekend is van de restauratie van het Onze-Lieve-Vrouweretabel in de basiliek van ­ Tonger en. 35 M en wil een aantal beelden laten herstellen in hun ‘état primitif ’ en ze vervolgens een goede plaats geven. Het gaat over een ‘rosaire’ die vroeger in het midden van het schip hing (het Marianum), een Christus die geplaatst was bij de ingang van het koor (het triomfkruis) en een apostelenreeks. Het lijkt alsof het Marianum en het triomfkruis zich in 1861 niet meer op de vermelde plaatsen bevonden. Verder zijn de beelden wit beschilderd, wat volgens andere ­bronnen gebeurde in 1765 toen het hele kerkinterieur werd ge wit, 36 m aar er wordt vanuit gegaan dat ze oorspronkelijk gepolychromeerd en verguld war en. 37 Malfait reageert in april 1862 met een uitgebreid restauratievoorstel, opge- steld na een onderzoek van de beelden ter plaa tse. 38 D it voorstel houdt meer in dan de hierboven genoemde beelden en bestaat uit vier delen. De apostelen- reeks en de Christus Salvator staan blijkbaar in een ‘maître autel’ van weinig waarde, uitgevoerd in een stijl die niet past bij het kerkinterieur. Bovendien ontbreekt er een apostelbeeldje. Malfait stelt voor om een nieuw altaar te ver- vaardigen dat beter aansluit bij het kerkinterieur, om de beeldjes te restaureren en te polychromeren en de ontbrekende apostel bij te maken. Voor de triomf- groep voorziet hij de vernieuwing van het kruis en de basis, de restauratie van de drie figuren alsook hun beschildering en vergulding. Verder wil hij her­ stellingen uitvoeren aan de beelden van een Tronende Maria met Kind, de heiligen Barbara, Lucia, Gerlachus (tegenwoordig als de H. Renildis geïdenti- ficeerd), Antonius, Christoffel, Catharina, Rochus, Lambertus, Sebastianus, Joris en Jacobus, een Ecce Homo (hiermee wordt Christus op de koude steen bedoeld) en een groep van Onze-Lieve-Vrouw van Smarten met Christus ( een Piëta?). Van het Marianum wil Malfait de beelden restaureren, ze voorzien van een nieuwe sokkel en ze opnieuw beschilderen en vergulden. Verder ­ moeten verschillende rozen en stralen van de stralenkrans terug worden vast- gemaakt en de aan elke zijde ontbrekende engelen worden bijgemaakt. De kerkfabriek en de verschillende overheden zijn bereid voor deze cam- pagne een financiële bijdrage te leveren, maar vinden de kostenraming van 17235 frank te hoog. In de jarenlange discussie die volgt, wordt gezocht naar manieren om de prijs te drukken zodat de restauratie alsnog kan doorga an. 39 Na een onderzoek ter plaatse oordeelt de Commissie dat het Marianum nog nagenoeg compleet is en dat het bijmaken van onderdelen zoals de engelen niet nodi g is. 40 B ovendien raadt ze aan voor de apostelen geen nieuw altaar te vervaardigen zoals Malfait had voorgesteld, maar om ze hun vroegere plaats terug te geven, namelijk op een balk onder de triomfboog, aan weerszijden van het triomfkruis. De Commissie is wel voor het bijmaken van de twaalfde apostel. Verder wil ze de heiligenbeelden die eertijds op consoles tegen de ­ zuilen in het schip stonden, daar terug laten opstellen. Hoewel daterend van na de vijftiende eeuw, zo stelt men, was deze opstelling immers een jarenlange traditie die zorgde voor een rijke en pittoreske sculpturale decoratie. Met deze aanpassingen aan het restauratievoorstel hoopt men de kosten te kunnen beperken tot zo’n 4 à 5000 frank, waarmee alle partijen akkoord gaan.