A Masterly Hand / Scientia Artis 9

of nog een tweede restauratie, hoewel dezelfde Claessens als verantwoordelijke restaurateur wordt genoe md. 21 Be doelt Daniëls wanneer hij in 1933 schrijft dat de beelden vijf à zes jaar geleden werden ontdekt, misschien vijftien à zestien jaar geleden? In 1917 signaleerde hij immers ook al de ontdekking van interes- sante oude beelden in de kerk van B eek. 22 Is het mogelijk dat de restauratie rond 1917 werd aangevangen en om een nog onbekende reden pas in de jaren twintig is afgerond? Hierover bestaat tot dusver geen duidelijkheid. Uit recente observaties van de beelden van Maria en Johannes blijkt dat hun achterzijde inderdaad uit aparte stukken hout is vervaardigd. Deze moeten afkomstig zijn van deze restauratie(s), waarbij de rugzijden opnieuw werden voorzien van plooien. Ook de huidige polychromie werd toen aangebracht. In de jaren dertig van de twintigste eeuw krijgt het interieur van de Sint-­ Martinuskerk van Beek een opknapbeurt. Er worden herstellingen uitgevoerd, nieuw meubilair besteld en beelden gerestaure erd. 23 H iervoor wordt een beroep gedaan op Werkhuizen C. Vandecapelle, een firma uit Anderlecht ­opgericht in 1907 en gespecialiseerd in de vervaardiging en restauratie van zowat alle onderdelen van kerkinterieurs. Deze firma restaureert in 1936 het Luciabeeld dat behoort tot de Elsloogroep (afb. 1 7.5). 24 D e restaurateur laat in een brief weten dat hij na het afbijten van de kleuren de plaats terugvond waar het zwaard eertijds in de hals was geplaatst. Volgens hem moet de oude polychro- mie interessant zijn geweest. Hij voorziet het beeld van een nieuw voetstuk en vermoedelijk ook van een nieuw zwaard. Hoewel niet ­vermeld, voert hij waar- schijnlijk ook de nieuwe polychromie uit. Hij doet dit in hetzelfde jaar immers ook bij de door hem gerestaureerde Sint-Anna te Drieën in dezelfde k erk. 25 In het kader van deze werken wil men de Calvariegroep een nieuwe plaats geven in de kerk. De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Land- schappen adviseert op 30 mei 1933 de beelden terug te plaatsen onder de triomf­ boog: ‘A notre avis, le Calvaire devrait être replacé en dessous de l’arc triom­ phal. C’est là dans toute l’église l’unique emplacement possible, d’ailleurs indiqué par la tradition et la litur gie.’ 26 E en onderzoek door architect Karel Gessler van de zone onder de boog kon nochtans de vroegere aanwezigheid van een dwarsbalk waarop de beelden een plaats hadden niet aanto nen. 27 De pastoor verkiest echter een andere oplossing: de integratie van de beelden in een nieuw te ontwerpen hoofdaltaar. Ook al krijgt dit voorstel veel tegen- kanting, toch wordt het uiteindelijk aanvaard, want de firma Vandecapelle mag tot de uitvoering overg aan. 28 Zeker in 1936 staat de groep op het hoogaltaar opgest eld. 29 O p een foto van 1974 is te zien hoe Christus een plaats heeft in het midden van het altaar en boven het retabel uit torent, terwijl Maria en Johannes op sokkels ernaast staan ( afb. 17.6a). Tijdens de restauratie van de kerk in de jaren zeventig, waarbij het retabel moet zijn afgebroken, worden Maria en Johannes aan weerszijden van Christus achteraan op het altaar geplaatst (afb. 17.6b). Deze positie ­ behouden de beelden tot begin 2011, wanneer ze op advies van het toenmalige agentschap Ruimte en Erfg oed 30 al snog een plaats krijgen onder de triomf- boog: het kruis wordt opgehangen aan het gewelf en de beelden worden op voet­stukken tegen de zuilen geplaatst (afb. 17.4). Het retabel wordt dan ook terug op het altaar opgesteld. 17.5 Afb. 17.5 H. Lucia, Beek, Sint-Martinuskerk