A Masterly Hand / Scientia Artis 9

249 Vincent Cattersel 13 248 met weinig volumineuze en scherp afgelijnde lippen is geopend, waardoor de bovenste rij tanden zichtbaar is. De tanden werden niet afzonderlijk uitgesne- den, maar hun contouren werden in reliëf aangegeven. De snor werd symme- trisch uitgewerkt, om aan weerszijden te eindigen in een naar buiten gedraaide krul. De huid tussen bovenlip en neus, met scherp afgetekend gootje ( filtrum ), werd echter onbehaard gelaten. De baard begint onder de oren en is eveneens symmetrisch gesneden. Aan weerszijden van het gezicht hangt een haarlok die tot op het sleutelbeen valt. De armen zijn tot het uiterste gestrekt en zijn buitengewoon mager; er is vrijwel geen spiermassa weergegeven. De nadruk ligt op de pezen en de ogen- schijnlijk natuurlijke beadering van de onderarmen. De eerder korte en stompe vingers zijn dusdanig geplooid en gepositioneerd dat ze het zicht op de spijkers en de wonden in de handpalmen niet belemmeren. De Christusfiguur heeft een lang en uitgemergeld bovenlichaam met een opvallend hoge borstkas en uitstekende ribben en borstbeen. Het bovenste deel van de borstkas telt vijf golvend uitgewerkte ribben, het deel onder het borst- been vertoont een smalle ribbenboog met vijf valse en zwevende ribben. De buikstreek is aan het middenrif ingevallen en de huid tussen ribben en buik is strak gespannen. De halfcirkelvormige huidplooi net onder het midden­ rif accentueert de opbollende buik. De navel bestaat uit een rond putje met erboven een kleine halfcirkelvormige huidplooi. Onder de buik begint het perizonium dat aan de rechterzij van Christus is geknoopt. Het volgt getrouw de anatomie, waarmee een dunne stof wordt gesuggereerd. Het vertoont ondiepe, eerder schematische, horizontale en liggende Y-vormige plooien. Onder de knoop hangt het perizonium af tot aan de knieën. Hierbij maakt het onderaan tweemaal een Z-vormige omslag. De benen zijn lang en mager en de knieën zijn natuurgetrouw en in detail weergege ven. 7 Aa n de zijkanten van de knieën zijn de pezen strak gespannen. De scheenbeenderen zijn scherp en opvallend uitgewerkt. De rechtervoet is over de linker geslagen. Boven de spijkerwonden in de voeten is een dubbele huidplooi zichtbaar. Eronder zijn de vijf pezen van de tenen opgespannen. De tenen lijken niet anatomisch correct te zijn weergegeven: ze zijn klein, recht en stomp. Het is duidelijk dat de beeldsnijder de nadruk legde op onderhuidse anato­ mische structuren door de normaal aanwezige spiermassa tot een absoluut minimum te herleiden. Met dit uitgemergelde, verkrampte en toegetakelde lichaam gaf hij de figuur een uitgesproken pathetisch karakter. Constructie en snijwerk Het beeld meet 157,8 ≈ 132,4 ≈ 26,7 centimeter. Het werd gesneden uit eiken- hout, een gangbare houtsoort in het Maas- en Nederrijngeb ied. 8 Op basis van de radiale barsten aan de borststreek en de houtstructuur zichtbaar op de radiografie, kan het beeld gesitueerd worden in de boomstam (afb. 13.4-13.5). De kern van de stam bevindt zich aan de rugzijde van de figuur en loopt van het bekken tot aan de nek. Deze zone werd uitgeh old. 9 Ee n dergelijke uithol- ling, waarbij een maximum aan kernhout wordt verwijderd, dient twee doelen: het gewicht van het beeld reduceren en barstvorming ten gevolge van interne